Alles over  

KwaMhlanga

Zuid Afrika > Mpumalanga > Cultural Heartland > KwaMhlanga >



Rond Kwamhlanga klopt het hart van de Ndebele cultuur. Het dorp ligt in het voormalige Ndebele thuisland waar de cultuur van dit volk in veel facetten is terug te vinden. De Ndebele is de kleinste stam binnen Zuid-Afrika en maakt slecht 1,5% uit van de totale bevolking. Hoe klein ook, de herkenbaarheid is er niet minder om. De gekleurde kleding, rijkgeborduurde schorten en sieraden en mooi beschilderde huizen zijn onmiddellijk als Ndebele herkenbaar.
Hoe trots de Ndebele ook op de traditie is, het voorkomt niet dat jongeren de levens- en kledingswijze van hun ouders en grootouders volgen. De meeste jongeren gaan in een stad als Pretoria naar school waar ze een leven met computers, i-pod en internet hebben. Thuis, op het platteland, blijven bepaalde tradities zeker bestaan, maar raakt de klederdracht minder en minder in zwang.
De vrouwen die nog altijd traditionele Ndebele kledij dragen, wonen vooral in de kralen rondom Kwamhlanga. Als u hier een kijkje wilt nemen, kunt u dit het beste samen met een locale gids doen. U kunt hiervoor contact opnemen met Gemsbok Reizen, www.gemsbok.nl.
De bekende kunstenares Esther Mhlangu (zie excursies) woont in de kraal Mabhoko (Weltevrede) dat zo'n 20 - 30 minuten rijden buiten Kwamhlanga ligt. Net buiten Kwamhlanga ligt een Art Centre waar u wel op eigen gelegenheid een kijkje kunt nemen. Het Art Centre is dagelijks geopend van 08.00 - 16.00 uur.

Geschiedenis van Mhlanga
Het dorp Kwamhlanga is genoemd naar koning Mhlanga die leefde van 1550 -1580. Mhlanga wist het volk samen te houden en droeg in 1580 het koningschap aan zijn eerstgeboren zoon Musi over. Musi was blind en dat heeft tot een groot drama bij zijn machtsoverdracht geleid. Zoals de traditie voorschrijft, wordt de macht overgedragen op de oudste zoon. Musi had zijn oudste zoon Masala gevraagd een vogel te gaan schieten, deze te bereiden om vervolgens tot koning gekroond te worden. Vanwege de blindheid van zijn vader kon de tweede zoon, Nzundza, zich als zijn broer voordoen waarop Nzundza als troonopvolger werd gekroond. Toen Musi van zijn jacht terugkeerde vond hij de troon ingenomen en kon niet anders dan een oorlog tegen zijn broer beginnen. Uiteindelijk besloten de broers hun koninkrijk te splitsen. De familileden van Musi, Manala, trokken westwaarts naar Pretoria. De Nzundza bleven in het oosten rondom Kwamhlanga.

Kunst
Volgens cultuurhistorici is de kunst onder de Ndebele zo ontwikkeld omdat het een vorm is waarmee de stam haar lijden kon verwerken. De splitsing was eigenlijk nog maar het begin van een lange lijdensweg. Rond 1800 kreeg de stam met de Mfecane van Shaka Zulu te maken. Meer dan van Shaka Zulu zelf heeft het volk echter geleden onder Mzilikazi, een gevluchte Zulu-krijger. Mzilikazi wist de Manala te overmeesteren en omdat hij verder noordwaarts wilde trekken uit angst voor zijn vroegere krijgsheer, doodde hij de meeste Ndebele mannen. Met de vrouwen en kinderen vluchtte hij richting Zimbabwe waar de stam de huidige Matabele vormt.
De Nzundza Ndebele kregen in Zuid-Afrika te maken met het sterkere Swazi koninkrijk, terwijl het gevaar van Zulumacht nog niet geweken was. Behalve deze ontwikkelingen verschenen vanaf 1850 de blanke boeren op het strijdtoneel, op zoek naar land voor hun vee. Al deze verwikkelingen gingen gepaard met veel gevechten, oorlogen en veldslagen. Bovendien werd de eenheid van de stam steeds verder verbroken en werden mensen gedwongen om zich op farms te vestigen om daar in hun levensonderhoud te voorzien. Met de vorming van het thuisland Kwandebele heeft de stam een meer gecentreerd leefgebied gekregen.
De kunst waar de Ndebele nu zo om bekend staat, zou een manier zijn geweest om aan al dit lijden vorm te kunnen geven terwijl de schilderkunst volgens de overlevering geïntroduceerd is door de 18 vrouwen van één van de voormalige koningen. De koninginnen moesten de kraal besturen toen de koning stierf. Omdat zij als vrouwen weinig macht hadden, oefenden zij invloed uit door middel van schilderingen. Met vormen en kleuren wilden ze onderlinge verbondenheid aanbrengen om vanuit de verbondenheid dingen tot stand te brengen.

Ndebele vrouwen
De dragers van de Ndebele kunst- en cultuur zijn de vrouwen binnen de stam. Volgens de overlevering is de schilderkunst geïntroduceerd door 18 weduwen van een Ndebele-koning. De koninginnen moesten de kraal besturen toen de koning stierf. Omdat zij als vrouwen weinig macht hadden, probeerden zij invloed uit te oefenen door middel van schilderingen. Met vormen en kleuren wilden ze (vernieuwde) onderlinge verbondenheid aanbrengen om vervolgens veranderingen tot stand te brengen.

Elke vrouw ontwikkelt haar eigen kleurpalet en vormen. Daarmee beschildert zij haar huis en versiert zij haar zware, met kralen geborduurde, schort evenals haar overige sieraden. Naast deze kenmerkende kleding draagt ze altijd een deken met felgekleurde strepen, die direct herkenbaar is als een Ndebele-deken. Rondom haar nek en enkels draagt ze metalen ringen die haar status als getrouwde vrouw aangeven. Hoe meer ringen zij draagt, hoe rijker haar man is. De metalen ringen worden tegenwoordig vaak vervangen door kunststof dat lichter is en makkelijk afgehaald kan worden. De vrouwen kunnen dan zonder metalen ringen slapen.

Pretoria - Kwamhlanga: 60 km
Ndebele Culture Experience

Soort: Kunst & Cultuur
Prijs volwassenen: Onbekend
Prijs kinderen: Onbekend

Fotogalerij

Zuid Afrika!

  • Inzoomen
  • Inzoomen
  • Inzoomen
  • Inzoomen

Nieuwsbrief

Vul hier uw e-mailadres in om uzelf in te schrijven voor de Op Reis Naar nieuwsbrief:

U bevindt zich hier:

Highlights

De felle kleuren, rijk geborduurde sieraden en schorten: de kunst van de Ndebele is zeer herkenbaar.

Provincies

Zuid Afrika!